Herfsttaferelen in het Balkangebergte van Bulgarije

De regen valt met bakken uit de hemel. Bergtoppen verdwijnen in een mysterieuze mist en de wolken hangen laag boven de bossen. Onder deze omstandigheden kom ik aan in Kotel, stadje in het Bulgaarse Balkangebergte.
Ondanks het slechte weer zijn de beukenbossen op de flanken getooid in warme herfstkleuren. Rivieren, gezwollen door de overvloedige regenval, kronkelen doorheen de kleurrijke bossen..
Om landschappen in het bos te fotograferen zijn deze omstandigheden ideaal, als het tenminste niet te hard regent. Het licht is nu zeer diffuus waardoor harde contrasten verdwijnen en de kleuren van de herfstbladeren nog intenser tot hun recht komen. Met behulp van een polarisatiefilter worden de reflecties opgeheven. Ook krijgt men een langere sluitertijd waardoor de beweging van het water in de rivieren duidelijk te zien is.
Tijdens het fotograferen langs een van de rivieren word ik plots verrast door een bijzondere ontmoeting. Aan de oever ontdek ik een prachtige vuursalamander. Een onverwachte bonus tijdens mijn zoektocht naar herfsttaferelen! Met de groothoeklens probeer ik niet alleen het diertje mooi in beeld te brengen, maar ook zijn natuurlijke leefomgeving. Zo ontstaat een beeld waarin de vuursalamander deel uitmaakt van het grotere herfstlandschap.
Een onverwachte ontmoeting met de lammergier
Na enkele dagen van aanhoudende regen en mist klaart de hemel uiteindelijk op. Het ideale moment om plaats te nemen in de gierenhut.
Terwijl het slachtafval wordt gedeponeerd op de voederplaats, cirkelen de gieren al hoog boven het terrein. Plots valt mijn oog op een ander silhouet. Een snelle blik door de verrekijker bevestigt mijn vermoeden: een lammergier! Voor het eerst krijg ik deze indrukwekkende roofvogel te zien in de omgeving van de voederplaats.
Eenmaal geïnstalleerd in de hut duurt het amper tien minuten voordat de eerste vale gieren neerstrijken. Zo snel heb ik ze hier nog niet eerder zien aankomen. Dat is geen toeval. Door de aanhoudende regen en mist hebben de vogels dagenlang niet kunnen vliegen en hebben ze niet kunnen eten.
Wat volgt, is een indrukwekkend natuurspektakel. Een dertigtal vale gieren, enkele monniksgieren en maar liefst vijf jakhalzen verzamelen zich rond de voederplaats. Het is fascinerend om te zien hoe verschillende soorten elkaar hier ontmoeten en hoe ieder op zijn eigen manier deelneemt aan dit bijzondere schouwspel.
Sintite Kamani: een paradijs voor landschapsfotografen
Ook voor landschapsfotografie heeft Bulgarije heel wat verrassingen in petto. Het natuurgebied Sintite Kamani, gelegen nabij de stad Sliven, is daarvan een prachtig voorbeeld.
Aan de noordzijde van Sliven rijzen de imposante blauwe rotsformaties hoog boven de stad uit. Het ruige reliëf, de bijzondere rotsstructuren en de afwisseling tussen bossen en open landschappen maken dit gebied bijzonder interessant voor landschapsfotografen.Vooral in de omgeving van de Katulka-piek biedt het landschap heel wat mogelijkheden om met compositie, licht en perspectief te experimenteren.
Volgende herfst zal ik deze fotoreis organiseren de laatste week van oktober.
Voor meer info mail naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Autumn Scenes in Bulgaria's Balkan Mountains
The rain is pouring down. Mountain peaks disappear into a mysterious mist, while low-hanging clouds hover above the forests. It is under these conditions that I arrive in Kotel, a small town in Bulgaria's Balkan Mountains.

Despite the poor weather, the beech forests covering the mountain slopes are dressed in warm autumn colours. Swollen by the heavy rainfall, rivers wind their way through the colourful woodlands.

These conditions are ideal for woodland landscape photography, provided the rain is not too heavy. The light is very soft and diffused, eliminating harsh contrasts and allowing the colours of the autumn leaves to stand out even more vividly. Using a polarising filter helps reduce reflections on the water. It also allows me to use a slower shutter speed, making the movement of the flowing river more visible and creating a beautiful sense of motion.

While photographing along one of the rivers, I am suddenly surprised by a special encounter. On the riverbank, I spot a beautiful fire salamander. An unexpected bonus during my search for autumn scenes! Using a wide-angle lens, I try to capture not only the salamander itself but also its natural habitat. This allows me to create an image in which the salamander becomes part of the wider autumn landscape.

An Unexpected Encounter with a Bearded Vulture
After several days of persistent rain and mist, the skies finally begin to clear. This is the perfect opportunity to take my place in the vulture hide.

As the animal remains are placed at the feeding site, vultures are already circling high above the area. Suddenly, another silhouette catches my eye. A quick look through the binoculars confirms my suspicion: a bearded vulture! For the first time, I get to see this impressive bird of prey in the vicinity of the feeding site.

Once settled inside the hide, it takes barely ten minutes for the first griffon vultures to arrive. I have never seen them appear so quickly before. This is no coincidence. Due to the persistent rain and fog, the birds had been unable to fly for several days and had consequently been unable to feed.

What follows is an impressive wildlife spectacle. Around thirty griffon vultures, several cinereous vultures and no fewer than five golden jackals gather around the feeding site. It is fascinating to watch these different species come together and

see how each plays its own part in this remarkable natural spectacle.

Sinite Kamani: A Paradise for Landscape Photographers
Bulgaria also has plenty of surprises in store for landscape photographers. The Sinite Kamani Nature Park, located near the city of Sliven, is a wonderful example.

To the north of Sliven, impressive blue rock formations rise high above the city. The rugged terrain, unusual rock formations and varied landscapes of forests and open spaces make this area particularly interesting for landscape photography.

The surroundings of Katulka Peak, in particular, offer plenty of opportunities to experiment with composition, light and perspective.

De Kutelka piek in het Sinite Kamani reservaat

Sinemorets, een verborgen parel aan de Zwarte Zee
Begin juli was ik deze zomer op bezoek bij vrienden aan de zuidelijke kust van de Zwarte Zee, in Bulgarije. Hun verblijfplaats was Sinemorets, een klein dorpje en rustige badplaats, helemaal in het zuidoosten van het land, op amper tien kilometer van de Turkse grens.
Sinemorets is een bijzonder rustige badplaats, geliefd bij kunstenaars en natuurliefhebbers. De plek heeft een boeiende geschiedenis, die meteen ook verklaart waarom ze nooit is uitgegroeid tot een mondaine badplaats met grote luxehotels en de klassieke toeristische infrastructuur die je in zoveel andere badplaatsen aantreft.
Na de Tweede Wereldoorlog werd Bulgarije een communistische volksrepubliek. Omdat Turkije als NAVO-lid tot het westerse kamp behoorde, vormde deze regio een buitengrens van het IJzeren Gordijn. Het gebied stond onder streng toezicht van de grenswachten en wie erheen wilde, had een overheidsvergunning nodig. Hierdoor bleef de streek grotendeels gespaard van industriële ontwikkeling en grootschalige toeristische uitbouw.
Een bijzonder neveneffect daarvan is dat de natuur hier grotendeels haar ongerepte karakter heeft behouden. Precies dat maakt Sinemorets zo bijzonder.
De badplaats grenst aan het uitgestrekte natuurgebied Strandzha, een van de grootste beschermde natuurgebieden van Bulgarije. Ook de Veleka-rivier draagt bij aan het bijzondere landschap. Deze rivier, die ongeveer 147 kilometer lang is en ontspringt in Turkije, mondt vlak bij Sinemorets uit in de Zwarte Zee. Het strand bij de riviermonding staat bekend als Veleka Beach, een plek waar rivier en zee, duinen en groen op een prachtige manier samenkomen.
Het was heerlijk vertoeven in de omgeving van Sinemorets. Ik trok regelmatig naar een afgelegen strand waar strandplevieren hadden gebroed. De twee jongen paradeerden er dagelijks langs de vloedlijn, samen met de volwassen vogels, op zoek naar insecten. Het was een mooi schouwspel om vanop afstand te observeren.
De wandeling naar de kust duurde ongeveer veertig minuten en voerde door een prachtig bos en een bloemrijk grasland. Eenmaal aan zee werden we beloond met indrukwekkende vergezichten over een grillige, rotsachtige kustlijn, afgewisseld met kleine zandstranden.
Eén boom sprong er voor mij echt uit: een Turkse eik met een opvallend grillige vorm. Tijdens mijn wandelingen werd hij mijn favoriete herkenningspunt, een vertrouwd baken in het landschap.
Sinemorets is misschien niet de plek voor wie op zoek is naar luxe en vertier, maar voor wie rust, natuur en authentieke landschappen weet te waarderen, is het een bestemming om te koesteren.

Sinemorets, a Hidden Gem on the Black Sea Coast
At the beginning of July this summer, I visited some friends on the southern coast of the Black Sea in Bulgaria. They were staying in Sinemorets, a small village and peaceful seaside resort in the far southeast of the country, barely ten kilometres from the Turkish border.
Sinemorets is a remarkably quiet seaside resort, particularly popular with artists and nature lovers. The village has a fascinating history, which also explains why it never developed into a fashionable holiday destination with large luxury hotels and the conventional tourist infrastructure found in so many other seaside resorts.
After the Second World War, Bulgaria became a communist people's republic. Since Turkey was a NATO member and belonged to the Western bloc, this region lay along the outer border of the Iron Curtain. The area was placed under strict surveillance by border guards, and anyone wishing to enter needed a government permit. As a result, the region was largely spared industrial development and large-scale tourism.
One remarkable side effect is that much of the natural environment has retained its unspoilt character. This is precisely what makes Sinemorets such a special place.
The village lies on the edge of Strandzha, one of Bulgaria's largest protected natural areas. The Veleka River also contributes to the region's distinctive landscape. Stretching for approximately 147 kilometres and rising in Turkey, the river flows into the Black Sea just outside Sinemorets. The beach at its mouth is known as Veleka Beach, a beautiful place where river and sea, dunes and greenery come together.
I thoroughly enjoyed spending time in the countryside around Sinemorets. I regularly visited a secluded beach where Kentish plovers had been nesting. Each day, the two chicks could be seen parading along the water's edge with the adult birds, searching for insects. It was a delightful sight to observe from a distance.

The walk to the coast took about forty minutes and led through a beautiful forest and a flower-filled meadow. Once we reached the shore, we were rewarded with magnificent views of a rugged, rocky coastline interspersed with small sandy beaches.
One particular tree caught my eye: a Turkey oak with a strikingly twisted and gnarled shape. During my walks, it became my favourite landmark, a familiar point of reference in the landscape.
Sinemorets may not be the place for those looking for luxury and entertainment, but for anyone who appreciates tranquillity, nature and unspoilt landscapes, it is a destination to cherish.

De grillige eik

Het bos van het Strandza natuurgebied reikt tot bij de kust

De kust nabij Sinemorets. De berg of heuvel op de achtergrond is de op één na hoogste berg van het Strandja natuurgebied, Golyamata Papiya ( 501 m boven zeeniveau ). 

De strandplevier

Een mooie lente in Bulgarije
Het was opnieuw een prachtige lente in Bulgarije. Ik heb enkele foto's geselecteerd die me om verschillende redenen zijn bijgebleven en die elk hun eigen verhaal vertellen.
In mei waren het vooral de pijpbloemvlinders en de jakhals die mijn aandacht opeisten. De pijpbloemvlinders waren in grote aantallen aanwezig. Ook in de tuin van het vakantiehuis zag ik ze regelmatig rondfladderen. Het was telkens weer een plezier om deze mooie vlinders te fotograferen.
Ook de jakhals liet zich opnieuw zien. Tijdens de voorbije winter kwam er regelmatig een jakhals tot bij de poel. De poel met de fotohut ligt op wandelafstand van het vakantiehuis. Vanuit de hut kon ik het dier op enkele meters afstand fotograferen. In mei kwam dezelfde jakhals opnieuw naar de poel. Om hem wat dichter bij de fotohut te krijgen, had ik aan het einde van de poel een stukje vlees neergelegd. Het dier was gemakkelijk te herkennen aan zijn linkeroog, waaraan duidelijk iets mis was.
Maar niet alleen de pijpbloemvlinders zorgden voor mooie momenten. Ook een eenvoudig hooibeestje dat in het warme avondlicht zat, leverde een prachtig beeld op. Een snuitkevertje dat zich een weg baande tussen een tapijt van blauwe druifjes, op zoek naar stuifmeel, was eveneens een mooi fotomoment.
Een bijzondere ontmoeting was die met een sabelsprinkhaan waarop zich verschillende fluweelmijten hadden verzameld. De rode mijten zaten als een soort opvallende pruik op de kop van de sprinkhaan. Het beeld had iets grappigs, al was het voor de sprinkhaan zelf natuurlijk allerminst een cadeau.
En natuurlijk mogen ook de bijeneters niet ontbreken. Deze kleurrijke vogels, met hun bijna alle kleuren van de regenboog in hun verenkleed, blijven telkens opnieuw fascineren.
Dit jaar bezocht ik ook een helling op enkele kilometers van het vakantiehuis waar verschillende soorten orchideeën groeien. Ook daar viel weer heel wat te ontdekken en te fotograferen.
Het Balkangebergte
In het Balkangebergte konden we met de groep genieten van prachtige vergezichten en indrukwekkende natuur. Vanuit de gierenhut kregen we een waar spektakel voorgeschoteld, met de gieren en jakhalzen als belangrijkste acteurs.
We hadden er ogen tekort. Op een bepaald moment liepen er maar liefst zes jakhalzen rond, samen met een twintigtal gieren. De jakhalzen gingen zowel onderling in de clinch als met de gieren. Het was een fascinerend schouwspel om dit van zo dichtbij mee te maken.
Ook enkele zwarte wouwen kwamen een kijkje nemen, net als de raven die nooit ver zijn. En wie weet wat de toekomst nog brengt: eerder werd ook al een keizerarend op de voederplaats waargenomen.
Met de NGO Fund for Wild Flora and Fauna heb ik een samenwerking waarbij, wanneer nodig, een kadaver of slachtafval in de buurt van de hut wordt gedeponeerd. Dit zorgt ervoor dat verschillende aaseters van dichtbij kunnen worden geobserveerd en gefotografeerd.
Koffie met zicht op de natuur
In de vallei konden we ondertussen genieten van misschien wel de eenvoudigste koffiebar ooit. Een partytent, een tafel, enkele stoelen en een gasvuurtje: meer was er niet nodig.
Vanuit onze geïmproviseerde koffiebar konden we genieten van de siesels die overal in de vallei actief waren. Tegelijkertijd hielden de dwergarenden de siesels nauwlettend in de gaten en maakten ze regelmatig jacht op deze kleine knaagdieren.
Ook de Isabeltapuiten waren nadrukkelijk aanwezig in de vallei. In mei waren de jongen pas uitgevlogen en konden we genieten van de bedrijvigheid van de oudervogels en hun jonge kroost.
Opnieuw was het een lente vol bijzondere ontmoetingen, onverwachte fotomomenten en prachtige natuur. Bulgarije blijft me verrassen en telkens opnieuw zin geven om terug te keren.

A Beautiful Spring in Bulgaria
Once again, it was a wonderful spring in Bulgaria. I have selected a number of photographs that have stayed with me for different reasons, each one telling its own story.
In May, it was mainly the swallowtail butterflies and the golden jackal that caught my attention. The swallowtail butterflies were present in large numbers, and I regularly saw them fluttering around the garden of the holiday house as well. It was always a pleasure to photograph these beautiful butterflies.
The golden jackal also made another appearance. During the previous winter, a jackal had regularly visited the pond. The pond, together with the photography hide, is within walking distance of the holiday house. From the hide, I was able to photograph the animal from just a few metres away. In May, the same jackal returned to the pond. To encourage it to come a little closer to the hide, I had placed a small piece of meat at the far end of the pond. The animal was easy to recognise because there was clearly something wrong with its left eye.
But the swallowtail butterflies were not the only ones providing beautiful photographic moments. Even a common meadow brown sitting in the warm evening light produced a wonderful image. A weevil making its way through a carpet of grape hyacinths in search of pollen was another memorable photographic opportunity.
Another special encounter was with a bush cricket covered in several velvet mites. The red mites sat on its head like a striking, colourful wig. The image had something amusing about it, although for the bush cricket itself, of course, it was anything but a gift.
And, of course, the bee-eaters cannot be left out. These colourful birds, with almost every colour of the rainbow in their plumage, never fail to fascinate me.
This year I also visited a hillside just a few kilometres from the holiday house, where several species of orchids grow. There was plenty to discover and photograph there as well.
The Balkan Mountains
In the Balkan Mountains, our group enjoyed magnificent views and spectacular scenery. From the vulture hide, we were treated to a real spectacle, with the vultures and jackals as the main performers.
There was almost too much to watch. At one point, as many as six jackals were roaming around, together with around twenty vultures. The jackals were not only competing with each other but also getting into confrontations with the vultures. It was a fascinating spectacle to witness from such a close distance.
A few black kites also came to investigate, as did the ravens, which are never far away. And who knows what the future may bring? A greater spotted eagle has also previously been recorded at the feeding site.
I have a cooperation with the NGO Fund for Wild Flora and Fauna, whereby, when necessary, a carcass or slaughterhouse waste is placed near the hide. This makes it possible to observe and photograph various scavengers from close range.
Coffee with a View of Nature
Meanwhile, in the valley, we could enjoy perhaps the simplest coffee bar ever. A gazebo, a table, a few chairs and a gas stove – that was all we needed.
From our improvised coffee bar, we could watch the European ground squirrels, which were active throughout the valley. At the same time, the lesser spotted eagles

Op een prachtig uitzichtpunt in het Balkangebergte

De oostelijke pijpbloemvlinder

De jakhals gefotografeerd vanuit de fotohut nabij het vakantiehuis

Een hooibeestje in de ondergaande zon

Een snuitkever tussen de blaiwe druifjes 

Een sabelsprinkhaan met fluweelmijten

De bijeneter

Orphys oestrifera, verwant van de snippenorchis

Een gevecht tussen de vale gieren en de jakhalzen

Raven met een attente jakhals

Vale gier 

Zwarte wouw boven de voederplaats

Izabeltapuit met jongen

een siesel gefotografeerd met een groothoekobjectief

Begin februari kwam ik aan in Bulgarije. Toen ik uit het vliegtuig stapte, viel meteen op dat het er verrassend zacht was — zelfs warmer dan in België. Uit ervaring wist ik echter dat dat snel kon veranderen, en zo geschiedde.

Ik volg het weer op de voet. Al enkele dagen werd sneeuw voorspeld, met temperaturen onder de –10 °C. Daar keek ik eerlijk gezegd naar uit, want fotografisch kan dat een enorme meerwaarde betekenen.

Zondagavond doken de temperaturen flink naar beneden. Ik ging slapen met een dun laagje sneeuw. De verschillende schuilhutten — uiteraard van Buteo Photogear — had ik al klaargezet en alle camerabatterijen waren volledig opgeladen.

Maandagochtend lag er een prachtig sneeuwtapijt. De takken van de bomen waren afgezoomd met een fijn wit randje. Het bleef de hele dag sneeuwen, en dat is hét moment om te fotograferen: sneeuw geeft net dat tikkeltje extra.

Mijn focus lag vooral op actiebeelden. In combinatie met vallende sneeuwvlokken levert dat vaak verrassend mooie resultaten op. Qua soorten was het niet bijzonder, maar de omstandigheden waren uitstekend. Zowel de grote bonte specht als de Syrische bonte specht lieten zich regelmatig zien. Meestal nam de grote bonte specht een zonnebloempit en vloog ermee naar de notenboom. Telkens volgde hij dezelfde route, wat me toeliet om met succes een vluchtfoto te maken. Ook de vinken deden hun best, en het werd helemaal magisch wanneer ze bijna verdwenen onder de sneeuw die als confetti van hoger gelegen takken naar beneden dwarrelde.

Op wandelafstand van het vakantiehuis bevindt zich nog een fotohut met een poel. Vanaf dag één had ik daar meerdere keren vlees gelegd, dat telkens de volgende dag verdwenen was. Aangezien het dorp niet ver ligt en er ook honden rondlopen, hoopte ik dat ik geen hond aan het voederen was — iets wat me in het verleden al eens overkomen is. Dankzij de sneeuw kon ik eindelijk nagaan wie de "daders" waren. Volgens mij geen honden, maar een andere hondachtige. In stilte hoopte ik op jakhalzen.

Dinsdag nam ik rond 15.45 uur plaats in de hut. Er lag nog steeds een mooie laag sneeuw, maar omdat de temperaturen opnieuw positief werden, zou die snel verdwijnen. Als ik een jakhals in de sneeuw wilde fotograferen, mocht ik niet langer wachten.

Na ongeveer 45 minuten zag ik beweging tussen de kale struiken. En ja hoor: een jakhals — zelfs twee. Waarschijnlijk een paartje, samen op zoek naar voedsel. Terwijl ik nauwelijks durfde te bewegen, kwam één van hen steeds dichterbij. Zeer alert keek hij me regelmatig recht aan. Ik zat achter spiegelglas, maar toch had ik het gevoel dat hij wist dat er iemand in de hut zat. Uiteindelijk ging hij (of zij) weer weg, zonder het stuk vlees mee te nemen. Ik ben er echter van overtuigd dat de jakhals die nacht zou terugkomen.

Opnieuw zo'n puur adrenalinamoment.

Een korte getuigenis van een natuurfotograaf in de winter in Bulgarije.

Grote bonte specht in vlucht

V

Vink onder confetti van sneeuw

Jakhals

Jakhals

Een gelukkig 2026
Ik wens iedereen een prachtig en vooral gezond nieuwjaar toe, gevuld met vele mooie momenten in de natuur — misschien wel in Bulgarije ????.
De foto van de alpenkauw werd genomen op de Gemmipas in Zwitserland. Deze locatie is bij natuurfotografen bekend, omdat de lammergier hier regelmatig voorbij vliegt. Het is een indrukwekkende plek met schitterende panorama's.
Omdat er momenteel een nieuw introductieproject loopt in Bulgarije, in de omgeving van mijn gierenhut in het Balkangebergte, rond de lammergier, wilde ik deze soort graag fotograferen.
Tijdens het wachten op de lammergier kan men zich echter al volop uitleven met het fotograferen van andere soorten, zoals alpenkauwen, alpenheggemussen en sneeuwvinken. Door de vele fotografen die hier geduldig wachten, krijgen de vogels regelmatig zaden en noten. Daardoor zijn ze gewend geraakt aan mensen en laten ze zich zonder schrik fotograferen.
Om een lang verhaal kort te maken: mijn doelsoort hebben we uiteindelijk twee keer gezien. Eén keer bij aankomst vanuit de kabellift en een tweede keer bij het vertrek vanaf de parking beneden in Leukerbad, waar men de lift neemt richting het berghotel op de Gemmipas. Ik heb geen foto's kunnen maken van de lammergier, maar hopelijk zal dit wel lukken vanuit mijn gierenhut in Bulgarije want de lammergier komt regelmatig naar de voederplek die bezaaid ligt met beenderen. Ik kijk uit naar 2026 en naar de lammergier !

A Happy 2026

I wish everyone a wonderful and, above all, healthy New Year, filled with many beautiful moments in nature — perhaps also in Bulgaria ????.

The photo of the Alpine chough was taken at the Gemmi Pass in Switzerland. This location is well known among nature photographers, as the bearded vulture regularly flies past here. It is a stunning place with breathtaking panoramic views.

As a new reintroduction project involving the bearded vulture is currently underway in Bulgaria, in the area around my vulture hide in the Balkan Mountains, I was keen to photograph this species.

While waiting for the bearded vulture, photographers can already enjoy capturing Alpine choughs, Alpine accentors and snowfinches. Due to the many photographers patiently waiting for the bearded vulture, the birds are regularly given seeds and nuts. As a result, they have become accustomed to people and show little fear, allowing for close-up photography.

To keep a long story short: we saw my target species twice. Once upon arrival via the cable car, and once again when leaving from the parking area below in Leukerbad, where the cable car takes visitors up to the mountain hotel on the Gemmi Pass.